fbpx
Gezond eten
Mark Andriessen
Mark Andriessen

Gezond eten wordt een makkie met deze kleine aanpassingen!

Gezond eten is goed voor ons. We krijgen meer energie, zitten beter in ons vel, blijven op gewicht en hebben minder kans op vervelende ziekten. Toch doen we het niet altijd. In ieder geval niet zo vaak als we zouden willen. Waarom is dat? En hoe eet je gezonder, zonder al te veel moeite?

Waarom we ongezond eten niet kunnen weerstaan

De voedingsindustrie geeft jaarlijks tientallen miljoenen euro’s aan onderzoek uit om erachter te komen wat eten zo onweerstaanbaar maakt. Ze vinden twee redenen waarom we met z’n allen niet van dat ongezonde eten af kunnen blijven:

  1. Door het gevoel dat je krijgt wanneer je iets eet. Hieronder vallen de smaak, de geur en de textuur van het eten. Zo zorgt Lays ervoor dat ieder chipje dusdanig krokant is dat het een fijn crispy geluidje maakt als je het op eet, en zorgt Coca-Cola voor een optimale hoeveelheid prik in zijn drankje.
  2. Door de verhouding tussen koolhydraten, eiwitten, vetten en andere voedingsstoffen. Ieder product zoekt naar een verhouding tussen voedingsstoffen die jouw hersenen op hol laten slaan en ervoor zorgen dat je steeds opnieuw naar het ongezonde eten getrokken wordt.

 

Daarnaast speelt er nog een psychologische factor mee. Wanneer je iets eet dat je lekker vindt (en ongezond eten is vaak lekker), dan slaat je brein dit op. De volgende keer dat je het lekkere maar ongezonde eten ziet, springen je hersenen aan en schreeuwen ze: “Go for it! Dat was de vorige keer echt heel lekker!”. Tel daar de goedkopere prijs van ongezond eten bij op en de gezonde keuze wordt ineens heel moeilijk.

Hoe maak je gezondere keuzes

Maar wat moet je dan? Een flinke dosis motivatie en doorzettingsvermogen hebben, totdat je van gezond eten een gewoonte hebt gemaakt? Dat kan, maar lastig wordt het zeker. En succesvol is het vaak niet.

Hoe meer ik over gedragsverandering en het aanpassen van gewoontes leer, hoe duidelijker het voor mij wordt dat ook je omgeving een belangrijke factor is voor gezond eten. Je omgeving beïnvloed je keuzes namelijk op veel verschillende manieren.

 

Een interessant experiment op Schiphol laat dit goed zien.

Waarom je omgeving zo belangrijk is als je gezond wilt eten

De schoonmakers waren het zat. Iedere keer weer was het raak. De vloer bij het mannen urinoir… vies. Heel vies. Blijkbaar kunnen mannen niet goed mikken als ze hun behoefte doen. Het was tijd voor verandering. Ze plaatste een afbeelding van een vlieg aan de binnenkant van het urinoir. Het gevolg? Het richtpunt zorgde voor 80% betere mik garantie en de vloer bleef schoon. Een kleine verandering in de omgeving zorgde voor een enorm resultaat.

 

Dit is niet het enige experiment waar een kleine aanpassing aan de omgeving een grote verandering in het gedrag van mensen teweeg brengt. Ook bij de veerboot van Amsterdam Centraal bleek een kleine verandering de uitkomst. Het van, en aan boord gaan van de veerboot was een chaos. Voordat alle mensen van de boot af waren schoten mensen al de boot op, met grote ergernissen tot gevolg. De gemeente Amsterdam heeft hierop twee groenen en één rood vak op de grond gemaakt.

Het resultaat? Iedereen wacht netjes in de groene vakken totdat de boot leeg is.

 

Deze kleine aanpassingen aan de omgeving worden nudges genoemd. Cass Sunstein en Richard Thaler omschrijven een nudge in hun gelijknamige boek¹ als ‘een kleine verandering in de omgeving waarmee je het gedrag van mensen op een subtiele manier kunt veranderen zodat het gewenste gedrag vaker wordt vertoond, zonder dat je het ongewenste gedrag onmogelijk maakt.’

Het is als het ware een duwtje in de goede richting. En wat blijkt? Dit kun je ook makkelijk bij jezelf toepassen om gezonder te gaan eten. Bekijk de volgende voorbeelden maar eens.

5 tips om gezonder te eten zonder dat je het doorhebt

1. Gebruik kleinere borden. Grotere borden betekent grotere porties en dus meer calorieën. Een kleiner bord zorgt er al snel voor dat je tot wel 22% minder eet, zo blijkt uit een studie van Wansink en zijn team².

En als je denkt: “ah joh, ik schep wel kleinere porties op mijn grotere bord op”, dan kom je vaak snel bedrogen uit. Kijk de afbeelding hieronder maar eens.

Verschil groot en klein bord nudge

Minder eten op een groter bord voelt voor je hersenen alsof je weinig gegeten hebt, terwijl evenveel eten op een kleiner bord eruit ziet als een flinke portie.

2. Drink frisdrank of alcohol in smalle, hoge glazen. Welke lijn is langer?
Nudge hoogte lijkt veel

Ondanks dat de verticale lijn misschien langer lijkt, zijn beide lijnen even lang. Deze optische illusie laat zien dat mensen van nature de neiging hebben om hoogte te associëren met “veel”. Door te drinken uit smalle, hoge glazen krijg je minder calorieën binnen, terwijl je het gevoel hebt dat je veel gedronken hebt. Kleine verandering, groot resultaat.

3. Leg gezond eten in de buurt. Zet eens een schaal met fruit in de buurt van je werkplek. Het ligt hierdoor zo in het zicht dat je eerder geneigd bent een stuk fruit te pakken wanneer je honger hebt. Ook het tegenovergestelde werkt: leg ongezond eten op een plek waar je niet vaak komt -zoals de kast in de garage- en je zult zien dat je het minder snel pakt.

4. Koop ongezond eten alleen in kleine porties. Door ongezond eten alleen in kleine porties te kopen voorkomen je dat je onbewust meer eet dan je eigenlijk zou willen. In plaats van een hele zak chips, eet je nu nog maar een klein zakje. Je kunt natuurlijk een tweede zakje pakken, maar dat doe je minder snel dan je hand nog eens in de hele zak chips laten glijden. Zeg maar dag tegen die eetbui 😉.
5. Plaats post-its op ongezond eten. Als onbewust eten een van jouw grootste valkuilen is kan dit een hele goede zijn: plak een post-it op de verpakking van het ongezonde eten met daarop de tekst: “Wil je dit wel echt?”. Hierdoor word je uit het onbewuste getrokken, en word je gedwongen een bewuste keuze te maken. Dit verkleint de kans dat je iets pakt dat je eigenlijk helemaal niet wilt.

En als je toch iets ongezonds pakt…

Geniet er dan van. Je kunt zo nu en dan echt wel eens iets pakken dat minder gezond, maar wel heel lekker is. Ben niet te streng voor jezelf.

Iets dat mij altijd helpt is de regel: “als ik iets ongezonds eet, is mijn volgende maaltijd gezond”. Hierdoor voel ik mezelf niet schuldig als ik iets ongezonds pak, maar zorg ik er tegelijkertijd voor dat ik mezelf niet helemaal laat gaan.

 

Heb jij nog een manier waarop je de omgeving kunt veranderen, zodat gezond eten makkelijker wordt? Laat het weten in de reacties!

Vond je dit een leuk artikel? Deel het dan met je vrienden!
Share on facebook
Delen
Share on whatsapp
Delen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Afvallen zonder dieet?

Download de checklist ‘Blijvend Afvallen’ en raak deze week nog de eerste kilo’s kwijt!